Op 13 juli 2026 heeft minister Aartsen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een nieuw Toetsingskader Beoordeling arbeidsrelaties gepubliceerd. Het toetsingskader moet opdrachtgevers en opdrachtnemers (zzp’ers) meer houvast bieden bij de beoordeling van de vraag of sprake is van een arbeidsovereenkomst of van werkzaamheden als zzp’er. 

Het ministerie vermeldt expliciet dat het document een afgeleide is van het bestaande beoordelingskader van de Belastingdienst d.d. april 2026 en dat het feitelijk gaat om een ingekorte versie daarvan. In het toetsingskader zijn de gezichtspunten uit de Deliveroo- en Uber-arresten van de Hoge Raad verwerkt. Het nieuwe toetsingskader bevat daarom juridisch gezien weinig nieuws, maar biedt wel een duidelijk overzicht van de huidige stand van zaken. 

Het uitgangspunt blijft hetzelfde: alle omstandigheden van het geval tellen mee
Het toetsingskader bevestigt dat bij de beoordeling van een arbeidsrelatie nog steeds moet worden gekeken naar alle feiten en omstandigheden van het geval. Daarbij blijven de drie klassieke elementen van de arbeidsovereenkomst centraal staan: arbeid, loon en gezag. Volgens het ministerie moet een zogenoemde holistische toets plaatsvinden, waarbij geen enkel gezichtspunt op zichzelf doorslaggevend is. 

Vervolgens worden de negen gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad besproken. Daarbij gaat het onder meer om de aard van de werkzaamheden, de wijze waarop werkzaamheden worden verricht, de mate van inbedding in de organisatie, de mogelijkheid van vervanging, de wijze waarop de vergoeding wordt vastgesteld en de mate waarin ondernemersrisico wordt gelopen. 

Deze gezichtspunten zijn niet nieuw. In 2023 schreven wij al een blog over deze gezichtspunten. Deze gezichtspunten worden sinds 24 maart 2023 al gebruikt bij de beoordeling van arbeidsrelaties. 

Ook extern ondernemerschap is van belang
Het toetsingskader besteedt nadrukkelijk aandacht aan het recente Uber-arrest van de Hoge Raad. Hierover schreven wij in 2025 ook een blog In dat arrest maakte de Hoge Raad duidelijk dat geen van de negen gezichtspunten belangrijker is dan een van de anderen. Wederom benadrukte de Hoge Raad de holistische toets: er bestaat geen rangorde tussen de verschillende gezichtspunten. 

Daarnaast bevestigde de Hoge Raad dat ook het ondernemerschap van de opdrachtnemer een relevante factor is bij de beoordeling van de arbeidsrelatie. Dat ondernemerschap hoeft niet uitsluitend te zien op het interne ondernemerschap, dat binnen de specifieke opdracht wordt beoordeeld. Volgens de Hoge Raad moet ook worden gekeken naar extern ondernemerschap, aldus de ondernemerschapskenmerken buiten de betreffende arbeidsrelatie. Denk bijvoorbeeld aan het hebben van meerdere opdrachtgevers, het actief werven van nieuwe opdrachten, marketingactiviteiten, een eigen bedrijfsnaam of andere kenmerken die laten zien dat iemand zich daadwerkelijk als ondernemer in het economisch verkeer beweegt. 

Dezelfde werkzaamheden, maar een andere uitkomst
Misschien wel het meest opvallende gevolg van het Uber-arrest is dat twee zzp’ers die exact hetzelfde werk verrichten voor dezelfde opdrachtgever toch verschillend kunnen worden gekwalificeerd. De Hoge Raad heeft namelijk geoordeeld dat het mogelijk is dat voor de ene opdrachtnemer sprake is van ondernemerschap en dus van een opdrachtrelatie, terwijl voor de andere opdrachtnemer een arbeidsovereenkomst wordt aangenomen omdat de opdrachtnemer zich buiten de opdracht niet als ondernemer gedraagt. 

Deze benadering maakt de beoordeling van arbeidsrelaties niet eenvoudiger. Een opdrachtgever moet dus niet alleen op functieniveau naar arbeidsrelaties kijken, maar juist per individuele opdrachtnemer en zijn gedragingen op het gebied van ondernemerschap buiten de opdracht.

Wat betekent dit voor opdrachtgevers?
Het nieuwe toetsingskader verandert de juridische beoordeling van arbeidsrelaties dus niet wezenlijk. Het ‘nieuwe’ toetsingskader bevestigt vooral de bestaande wetgeving en rechtspraak en biedt daarvan een compacte en toegankelijke samenvatting. Voor opdrachtgevers en opdrachtnemers die al bekend zijn met het beoordelingskader van de Belastingdienst en de rechtspraak van de Hoge Raad bevat het toetsingskader daarom weinig verrassingen. 

Het toetsingskader lijkt daarmee vooral bedoeld als praktisch hulpmiddel voor de periode totdat de aangekondigde Zelfstandigenwet in werking treedt. Over deze wet schreven wij recent een blog. Totdat de Zelfstandigenwet in werking treedt, blijft de rechtspraak van de Hoge Raad voorlopig leidend bij de beoordeling van arbeidsrelaties.

Heeft u vragen over de kwalificatie van arbeidsrelaties binnen uw organisatie of de gevolgen van het Deliveroo- en Uber-arrest voor uw inzet van zzp’ers? Neem dan contact op met een van onze arbeidsrechtspecialisten. Wij helpen u graag!