Nieuws
27-09-2016

Het nieuwe procesrecht volgens KEI

Begin 2017 start de eerste fase van het programma Kwaliteit en Innovatie rechtspraak (KEI) met de invoering van digitaal procederen bij de rechtbanken Midden-Nederland en Gelderland. In dit nieuwsbericht een korte introductie over het programma KEI, de belangrijkste wijzigingen en de gefaseerde inwerkingtreding.


Het programma KEI


Het programma Kwaliteit en Innovatie rechtspraak is een programma van het ministerie van Veiligheid en Justitie en de Raad voor de Rechtspraak om de rechtspraak in Nederland te moderniseren. Op 12 juli 2016 zijn door de Eerste Kamer vier wetsvoorstellen aangenomen die grote veranderingen zullen meebrengen. In civielrechtelijke en bestuursrechtelijke procedures zal in de toekomst digitaal worden geprocedeerd. Daarnaast wordt het civiele procesrecht inhoudelijk gewijzigd. Hiermee wordt beoogd de rechtspraak te laten aansluiten bij de digitalisering van de samenleving en procedures sneller en eenvoudiger te laten verlopen.


Belangrijkste wijzigingen


1.Digitaal procederen in civiele en bestuursrechtelijke procedures


 De meest ingrijpende wijziging is de invoering van digitale procesvoering in civiele en bestuursrechtelijke procedures. Dit houdt in dat processtukken en andere stukken langs elektronische weg via een webportaal worden ingediend en kunnen worden geraadpleegd. Ook het overige berichtenverkeer tussen partijen en de rechter zal langs deze weg plaatsvinden. Het digitaal procederen wordt verplicht voor vrijwel alle procespartijen, behalve voor natuurlijke personen en informele verenigingen die niet door een advocaat worden bijgestaan. Ook in hoger beroep en cassatie zal in de toekomst digitaal worden geprocedeerd.


2.Eén procesinleiding voor zowel civiele vorderingen als verzoeken

Vandaag de dag zijn er twee soorten civiele procedures: de dagvaardingsprocedure en de verzoekschriftprocedure die worden gestart met een dagvaarding respectievelijk een verzoekschrift. Hoewel het onderscheid tussen deze procedures niet geheel komt te vervallen, wordt de wijze waarop de procedures worden gestart geüniformeerd. Alle procedures vangen straks aan met een ‘procesinleiding’, waarin zowel vorderingen als verzoeken kunnen worden opgenomen (en ook een combinatie van beide).


3.Een nieuwe civiele basisprocedure met ruimte voor maatwerk

De KEI-wetgeving introduceert een nieuwe civiele basisprocedure, met als doel procedures te vereenvoudigen en versnellen. De basisprocedure bestaat uit één schriftelijke ronde, een mondelinge behandeling die het hart van de procedure vormt, waarna uitspraak volgt. De rechter krijgt een sterke regiefunctie ten aanzien van het verloop van de procedure en mogelijkheden om maatwerk te leveren. Als de zaak dat verlangt kan de rechter van de basisprocedure afwijken en de procedure bijvoorbeeld uitbreiden met een extra zitting of extra proceshandelingen.


Dit zijn de belangrijkste wijzigingen, maar er verandert nog meer. Zo worden de regels voor oproeping aangepast waardoor de huidige verplichting tot het betekenen van de dagvaarding (straks: procesinleiding) per deurwaardersexploot vervalt en worden termijnen voor proceshandelingen en het doen van uitspraak wettelijk verankerd.


Gefaseerde inwerkingtreding


De KEI-wetgeving wordt vanaf begin 2017 gefaseerd ingevoerd over een periode van enkele jaren. Elke fase begint met een pilot bij één of twee gerechten waarna landelijke invoering volgt. De Rechtbank Midden-Nederland en de Rechtbank Gelderland zijn de twee  pilotrechtbanken waarbij wordt gestart met het verplicht digitaal procederen. Indien alles volgens de planning verloopt, is het vanaf februari 2017 bij deze rechtbanken wettelijk verplicht om digitaal te procederen in  vorderingszaken met verplichte procesvertegenwoordiging. Vanaf de zomer 2017 zal dat voor dit type zaken landelijk verplicht zijn. Daarna volgen andere soorten zaken en hoger beroep en cassatie.


Wijn & Stael bereidt zich zorgvuldig voor op de inwerkingtreding van de nieuwe wetgeving en heeft zich in dat kader aangesloten bij Silex, een samenwerkingsverband van 23 Top-50 advocatenkantoren die als doel hebben een bijdrage te leveren aan de modernisering van de rechtspraak op ICT-vlak.


In aanloop naar de gefaseerde inwerkingtreding zullen op deze pagina meerdere nieuwsberichten over het programma KEI verschijnen waarin u wordt geïnformeerd over de belangrijkste wijzigingen en op de hoogte wordt gehouden van de laatste ontwikkelingen.

Expertises