Inleiding
Recent (op 5 september 2025) heeft de Accountantskamer een tijdelijke doorhaling van zes maanden opgelegd aan een accountant, omdat zijn interne stelsel van kwaliteitsbeheersing niet voldeed aan de wettelijke eisen die daaraan gesteld worden en het kwaliteitssysteem geen redelijke mate van zekerheid gaf dat de opdrachten die de accountant kreeg werden uitgevoerd conform de geldende wet- en regelgeving. Deze uitspraak laat zien hoe zwaar het tekortschieten in de zorgplicht een accountant kan worden aangerekend.

Aanleiding voor de tuchtzaak
Deze zaak vond haar oorsprong in een reguliere toetsing door de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA). De NBA is de wettelijk ingestelde beroepsorganisatie voor accountants. De NBA is (onder andere) belast met het bevorderen van een goede beroepsuitoefening. Dat doet de NBA onder meer door het opstellen en handhaven van gedrags- en beroepsregels, het verplicht stellen van permanente educatie en het uitvoeren van kwaliteitsbeoordelingen bij accountantsorganisaties.

Tijdens de reguliere toetsing stelde de NBA vast dat het interne stelsel van kwaliteitsbeheersing van het accountantskantoor niet voldeed aan de eisen die voortvloeien uit de Wet op het accountantsberoep (Wab). De Raad voor Toezicht (RvT) van de NBA adviseerde de NBA om naar aanleiding van deze constatering een tuchtklacht in te dienen, maar de NBA koos er in eerste instantie voor om te volstaan met een normoverdragend gesprek. Twee jaar later volgde opnieuw een reguliere toetsing, waaruit bleek dat het kwaliteitsstelsel nog steeds niet voldeed. De accountant kreeg daarop een jaar de tijd om de geconstateerde tekortkomingen te herstellen. In dit kader diende de accountant een verbeterplan in, dat door de RvT werd goedgekeurd. Vervolgens vond een hertoetsing plaats. Daaruit concludeerde de NBA opnieuw dat het kwaliteitssysteem niet voldeed en dat het verbeterplan in wezen niet was opgevolgd. Op advies van de RvT heeft de NBA daarop alsnog een tuchtklacht ingediend bij de Accountantskamer.

Oordeel van de Accountantskamer
De Accountantskamer oordeelt dat het kwaliteitssysteem van de accountant inderdaad niet voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Volgens de Accountantskamer heeft de accountant onvoldoende invulling gegeven aan zijn verantwoordelijkheid als kwaliteitsbepaler om te zorgen voor een stelsel dat een redelijke mate van zekerheid biedt dat opdrachten worden uitgevoerd in overeenstemming met de toepasselijke wet- en regelgeving. Daarmee heeft hij gehandeld in strijd met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid. Gezien de ernst en de duur van de tekortkomingen en het feit dat de accountant meerdere gelegenheden heeft gekregen om verbeteringen door te voeren maar dit uiteindelijk niet heeft gedaan, heeft de Accountantskamer een tijdelijke doorhaling van zes maanden opgelegd.

Praktische betekenis van de uitspraak
Deze uitspraak benadrukt dat een goedgekeurd verbeterplan daadwerkelijk en integraal moet worden geïmplementeerd. Als dat niet gebeurt, ondanks meerdere waarschuwingen en ruimte tot verbetering, levert dat al snel een schending van de fundamentele beginselen van vakbekwaamheid, zorgvuldigheid en integriteit op. Een dergelijke schending wordt een accountant zwaar aangerekend. Uit deze uitspraak volgt voorts dat de NBA een stapsgewijze benadering hanteert. Na de geconstateerde tekortkomingen volgde eerst een normoverdragend gesprek, vervolgens een verbeterplan, en pas daarna een tuchtklacht. Deze aanpak geeft de accountant ruime mogelijkheden om de tekortkomingen aan te pakken. Wel geldt dat, juist omdat er meerdere kansen worden geboden, een gebrek aan verbetering zwaar wordt gesanctioneerd.

De volledige uitspraak van de Accountantskamer van 5 september 2025 vindt u hier.