Wtta op komst: wat betekenen de nieuwe toelatingsregels voor uitleners en inleners?

Per 1 januari 2027 treedt de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) in werking. De wet introduceert een toelatingsstelsel voor ondernemingen die arbeidskrachten ter beschikking stellen. Vanaf 1 januari 2028 mogen uitleners in beginsel alleen nog arbeidskrachten ter beschikking stellen als zij zijn toegelaten tot de uitleenmarkt of over een ontheffing beschikken. Ook mogen inleners vanaf dat moment in beginsel alleen arbeidskrachten inlenen van uitleners die zijn toegelaten of een ontheffing hebben.

De Wtta heeft daarmee een brede impact op de uitleenmarkt. Hieronder lees je de belangrijkste onderdelen van de nieuwe wet.

Het toelatingsstelsel

Wie is een uitlener? 
Als uitlener wordt aangemerkt degene die tegen vergoeding arbeidskrachten ter beschikking stelt aan een ander om onder diens toezicht en leiding arbeid te verrichten. Het toelatingsstelsel is dus niet alleen relevant voor uitzendbureaus. Ook detacheerders, payrollbedrijven en werkgevers die incidenteel personeel aan een andere organisatie uitlenen, kunnen eronder vallen. Ook buitenlandse ondernemingen kunnen onder het stelsel vallen wanneer zij arbeidskrachten in Nederland ter beschikking stellen. Doorslaggevend is of de arbeidskracht werkt onder leiding en toezicht van de inlener.

Er zijn vormen van uitlenen die niet onder de toelatingsplicht vallen. Zo vallen onder meer collegiale uitleen zonder winstoogmerk en het ter beschikking stellen van arbeidskrachten binnen concernverband buiten het toelatingsstelsel. Daarnaast gelden specifieke uitzonderingen voor bepaalde sectoren, bijvoorbeeld voor overheidsorganisaties en organisaties voor mensen met een arbeidsbeperking.

Voorwaarden voor toelating
Een uitlener moet een toelating aanvragen om onder het nieuwe stelsel arbeidskrachten ter beschikking te kunnen stellen. Aan een toelating zijn verschillende voorwaarden verbonden. Zo geldt onder meer dat:

• een actuele Verklaring Omtrent het Gedrag moet worden overgelegd; 
• financiële zekerheid moet worden gesteld, in beginsel in de vorm van een waarborgsom van € 100.000; 
• de uitlener moet aantonen dat de onderneming voldoet aan het toepasselijke normenkader, waaronder regels op het gebied van arbeidsrecht, sociale zekerheid en belastingen; en 
• periodiek wordt gecontroleerd of de uitlener aan het normenkader blijft voldoen.

Ontheffingsmogelijkheid
Voor ondernemingen waarbij het ter beschikking stellen van arbeidskrachten slechts een beperkt onderdeel van de activiteiten vormt, bestaat onder voorwaarden een mogelijkheid om een ontheffing te verkrijgen.

Aandachtspunten voor inleners
De Wtta brengt niet alleen verplichtingen mee voor uitleners. Ook inleners krijgen met het nieuwe stelsel te maken.

Vanaf 1 januari 2028 mag een inlener in beginsel alleen arbeidskrachten inlenen van een uitlener die is toegelaten, een ontheffing heeft of op grond van de overgangsregeling arbeidskrachten ter beschikking mag stellen. Inleners kunnen dit controleren in het openbare register van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt. Dat register is volgens de huidige planning vanaf 1 juli 2027 beschikbaar voor deze controle.

Voor inleners betekent dit dat zij hun processen voor het selecteren en controleren van leveranciers tijdig op het nieuwe stelsel moeten aanpassen.

Toezicht en sancties
De Nederlandse Arbeidsinspectie zal toezicht houden op de naleving van de verplichtingen uit het nieuwe stelsel. Vanaf 1 januari 2028 start de Nederlandse Arbeidsinspectie met de handhaving van de toelatingsplicht. Zowel uitleners die zonder de vereiste toelating arbeidskrachten ter beschikking stellen als inleners die arbeidskrachten betrekken van een niet-toegelaten uitlener kunnen met handhaving worden geconfronteerd.

Daarnaast kan een toelating onder omstandigheden worden geweigerd, geschorst of ingetrokken.

De tijdlijn
De Wtta treedt per 1 januari 2027 in werking. Uitleners kunnen zich in de periode van 1 november tot en met 31 december 2026 aanmelden voor de overgangsregeling en van 1 mei tot en met 30 juni 2027 een toelating aanvragen. Vanaf 1 januari 2028 start de Nederlandse Arbeidsinspectie met de handhaving van de toelatingsplicht.

Praktische aanbevelingen
Voor uitleners is het verstandig om nu al te beoordelen of hun activiteiten onder het toepassingsbereik van het toelatingsstelsel vallen en, als dat het geval is, welke stappen nodig zijn om tijdig aan de toelatingsvoorwaarden te voldoen. Voor bestaande uitleners is bovendien van belang om te beoordelen of zij gebruik kunnen en moeten maken van de overgangsregeling en zich daarvoor tussen 1 november en 31 december 2026 moeten aanmelden.

Voor inleners betekent dit dat zij tijdig in kaart moeten brengen van welke uitleners zij gebruikmaken en hun inkoop- en complianceprocessen zo moeten aanpassen dat kan worden gecontroleerd of deze uitleners aan de nieuwe regels voldoen.