Zoeken
De Hoge Raad verduidelijkt bepaalde aspecten van ontvankelijkheid onder de WAMCA

Aangemaakt: 06 augustus 2026

De Hoge Raad verduidelijkt bepaalde aspecten van ontvankelijkheid onder de WAMCA

English version below 

Inleiding
The Privacy Collective (TPC) verwijt Salesforce en Oracle dat zij de privacy van miljoenen internetgebruikers schenden. Zij zouden via cookies persoonsgegevens verzamelen, deze koppelen aan offline bronnen en op die manier gedetailleerde profielen opstellen die vervolgens worden doorverkocht aan adverteerders.

TPC eist van Oracle als Salesforce tezamen een schadevergoeding van EUR 10 miljard op grond van onrechtmatige daad en op grond van artikel 82 AVG.

De procedure wordt gevoerd onder de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA), artikel 3:305a BW. De WAMCA kent een gefaseerde opzet: eerst wordt de ontvankelijkheid beoordeeld, daarna volgt de inhoudelijke behandeling.

In eerste aanleg verklaarde de rechtbank Amsterdam TPC als belangenbehartiger niet-ontvankelijk, omdat zij onder meer niet voldeed aan het representativiteitsvereiste. In hoger beroep verklaarde het gerechtshof Amsterdam TPC vervolgens wél ontvankelijk.

Oracle en Salesforce stelden tussentijds cassatieberoep in. De Hoge Raad deed op 17 juli 2026 arrest en overwoog daarin het volgende over de ontvankelijkheid.

Ex nunc toetsing van de ontvankelijkheid in hoger beroep
De Hoge Raad heeft allereerst geoordeeld dat de ontvankelijkheid van de belangenorganisatie in hoger beroep ex nunc moet worden beoordeeld: naar de situatie zoals die bestaat op het moment van de uitspraak in hoger beroep. Dit sluit aan bij het algemene uitgangspunt van hoger beroep, dat strekt tot een nieuwe behandeling en beslissing van de zaak.

Representativiteitsvereiste
Verder stelt de WAMCA als ontvankelijkheidseis dat een exclusieve belangenbehartiger voldoende representatief is, gelet op de achterban en de omvang van de vertegenwoordigde vorderingen. De centrale vraag is daarbij, aldus de Hoge Raad, of de belangenorganisatie steun heeft van een voldoende groot deel van de totale groep personen voor wie zij opkomt. Daarbij merkt de Hoge Raad op dat wat als "voldoende" groot deel heeft te gelden, afhangt van de omstandigheden van het geval; de WAMCA schrijft geen vaste percentages of getalsdrempels voor.

De vraag wat een voldoende groot deel van de totale vertegenwoordigde groep is blijft nog onbeantwoord

De lat ligt daarbij hoger dan het enkele bestaan van een achterban. Het is onvoldoende dat een niet te verwaarlozen aantal personen de actie steunt; de rechter moet beoordelen of de collectieve vordering de steun heeft van een voldoende groot deel van de totale vertegenwoordigde groep. 

Bij die beoordeling kan volgens de Hoge Raad ook de steun van andere belangenorganisaties worden betrokken. Anonieme likes op de website van TPC daarentegen zijn onvoldoende: volgens de Hoge Raad moet kunnen worden vastgesteld dat degenen die een like hebben gegeven ook daadwerkelijk tot de vertegenwoordigde groep behoren. 

Terugverwijzing
Tot slot geldt in hoger beroep als uitgangspunt dat de rechter in hoger beroep na vernietiging van een eindbeslissing in eerste aanleg de zaak niet mag terugverwijzen naar de rechter in eerste aanleg, tenzij die rechter uitsluitend op processuele gronden niet aan de inhoudelijke behandeling is toegekomen. De Hoge Raad oordeelt nu dat deze uitzondering ook van toepassing is als het hof een uitspraak vernietigt waarbij de rechter in eerste aanleg de belangenorganisatie niet-ontvankelijk heeft verklaard. In dat geval mag de rechter in hoger beroep de zaak terugwijzen naar de rechter in eerste aanleg. Dit geldt ook voor de procedure na cassatie en verwijzing.

Dit past bij de gefaseerde opzet van de WAMCA: eerst wordt de ontvankelijkheid vastgesteld, en pas wanneer die drempel is gepasseerd, komt de rechter toe aan de inhoudelijke behandeling.

De Hoge Raad merkt daarbij op dat het onwenselijk zou zijn hiervan af te wijken. Als dat wél zou gebeuren, zou de situatie kunnen ontstaan dat meerdere collectieve procedures over hetzelfde onderwerp tegelijkertijd inhoudelijk worden behandeld. Dat zou bijvoorbeeld kunnen gebeuren wanneer de rechter in eerste aanleg een belangenorganisatie ontvankelijk verklaart en de zaak inhoudelijk behandelt, terwijl het hof in hoger beroep later oordeelt dat diezelfde organisatie toch niet-ontvankelijk is, waarna een andere belangenorganisatie de zaak inhoudelijk bij het hof voortzet. Dit zou kunnen leiden tot tegenstrijdige uitspraken. Dat risico heeft de wetgever met de WAMCA juist willen voorkomen, aldus de Hoge Raad. 

Conclusie
De Hoge Raad heeft met zijn arrest op een aantal punten verduidelijking gegeven over de ontvankelijkheidsfase van de WAMCA-procedures, maar de vraag wat een voldoende groot deel van de totale vertegenwoordigde groep is blijft nog onbeantwoord. 

Te verwachten valt dat toekomstige rechtspraak meer duidelijkheid zal geven over de omstandigheden die relevant zijn voor de beoordeling van de ontvankelijkheid van een belangenorganisatie.

De gehele uitspraak leest u hier terug. 

Betrokken(en)

Meer weten over Collectieve acties?

Klik hier
Meer weten over Collectieve acties?

The Supreme Court clarifies certain aspects of admissibility under the WAMCA

Introduction
The Privacy Collective (TPC) alleges that Salesforce and Oracle are infringing the privacy of millions of internet users. It is claimed that they collect personal data through cookies, link that data to offline sources, and in doing so compile detailed profiles which are subsequently sold to advertisers. 

TPC claims damages a total of EUR 10 billion from Oracle and Salesforce on the grounds of tort and pursuant to Article 82 GDPR.

The proceedings are conducted under the Act on Resolution of Mass Damages in Collective Actions (WAMCA), Article 3:305a of the Dutch Civil Code. The WAMCA provides for a two-phase structure: admissibility is determined first, after which the merits are examined.

At first instance, the Amsterdam District Court declared TPC inadmissible as the designated representative, finding, among other things, that it did not satisfy the representativeness requirement. On appeal, the Amsterdam Court of Appeal held that TPC was admissible after all.

Oracle and Salesforce brought an interim appeal to the Supreme Court. The Supreme Court delivered its judgment on 17 July 2026, in which it considered the following with regard to admissibility.

Ex nunc assessment of admissibility on appeal
The Supreme Court held, first of all, that the admissibility of the interest organization must be assessed ex nunc on appeal: by reference to the circumstances as they exist at the time of the appellate court's decision. This is consistent with the general principle governing appellate proceedings, leading to a fresh examination and determination of the case.

Representativeness requirement
The WAMCA further requires, as a condition of admissibility, that an exclusive representative is sufficiently representative, having regard to its constituency and the scope of the claims represented. The central question, according to the Supreme Court, is whether the interest organization enjoys the support of a sufficiently large proportion of the total group of persons on whose behalf it purports to act. The Supreme Court notes that what constitutes a "sufficiently large" proportion depends on the circumstances of the case; the WAMCA prescribes no fixed percentages or numerical thresholds.

The bar is set higher than the mere existence of a constituency. It is not sufficient that a non-negligible number of persons endorse the action; the court must assess whether the collective claim enjoys the support of a sufficiently large proportion of the total represented group. The Supreme Court further held that support from other interest organizations may be taken into account in that assessment. Anonymous likes on TPC's website, however, are insufficient: it must be possible to establish that those who have liked actually belong to the represented group.

Referral back
As a general rule on appeal, the appellate court may not, following the setting aside of a final decision at first instance, refer the case back to the court of first instance, unless that court failed to reach the merits solely on procedural grounds. The Supreme Court now holds that this exception also applies where the Court of Appeal sets aside a judgment in which the court of first instance declared the interest organisation inadmissible. In such a case, the Court of Appeal may refer the case back to the court of first instance. This applies equally to proceedings following cassation and referral.

This is consistent with the two-phase structure of the WAMCA: admissibility is established first, and only once that threshold has been satisfied does the court proceed to the merits.

The Supreme Court further observes that it would be undesirable to depart from this approach. Failure to do so could give rise to a situation in which multiple collective proceedings concerning the same subject matter are litigated on the merits simultaneously — for example, where the court of first instance declares an interest organisation admissible and proceeds to examine the merits, while the Court of Appeal subsequently holds that the same organisation was in fact inadmissible, after which a different interest organisation pursues the merits before the Court of Appeal. This would risk conflicting judgments, which is precisely the outcome the legislature sought to prevent by enacting the WAMCA.

Conclusion
With this judgment, the Supreme Court has provided clarification on several points in the admissibility phase of WAMCA proceedings. However, the question what constitutes a sufficiently large part of the represented group remains unanswered.

It is to be expected that future case law will further illuminate the circumstances relevant to the assessment of an interest organization's admissibility.

The full judgment can be found here.

Want to know more about Class actions?

Click here
Want to know more about Class actions?

Meer gerelateerde updates

Meer updates