Intern salderen van de baan
Voorheen mocht bij de beantwoording van de vraag of een natuurvergunning voor een nieuw project in de buurt van een Natura 2000-gebied nodig was, de stikstofuitstoot van het nieuwe project worden weggestreept tegen de stikstofuitstoot die een oud, vergund project op dezelfde locatie al veroorzaakte. Dat werd ‘intern salderen’ in de voortoets genoemd. Eind 2024 bepaalde de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State in de uitspraken Rendac[1]en Amercentrale[2] echter dat intern salderen in de voortoets niet langer is toegestaan. Intern salderen mag sindsdien alleen nog worden gebruikt bij de beantwoording van de vraag of een natuurvergunning kan worden verleend. Als gevolg van het verbod op intern salderen in de voortoets moeten bedrijven en initiatiefnemers veel vaker een natuurvergunning aanvragen voordat zij hun bedrijfsvoering kunnen wijzigen en/of een project kunnen realiseren. Ook zijn de eisen voor die vergunningen strenger, waardoor een natuurvergunning vaak niet kan worden verkregen. Dit maakt dat het moeilijker is om een project in de buurt van een Natura 2000-gebied te starten en Nederland steeds verder op slot gaat. 

Handhaving vanaf 2030
Voor activiteiten die fysiek zijn gestart tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2025 geldt een overgangsperiode. Dit betekent dat uiterlijk op 1 januari 2030 aan de nieuwe regels moet zijn voldaan en het bevoegd gezag (nog) niet handhavend mag optreden. Dat kan betekenen dat als het project eerder niet vergunningplichtig was als gevolg van intern salderen, het project alsnog vergunningplichtig is geworden en er dus op tijd een natuurvergunning moet worden verleend (dus voor 1 januari 2030). Als deze vergunning niet op tijd wordt verleend, dan mogen de bedrijfsactiviteiten dus niet meer ondernomen worden. Het is aannemelijk dat het bevoegd gezag vanaf 1 januari 2030 wel handhavend op zal treden en dat kan grote gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering van de onderneming. In het meest verstrekkende geval wordt de bedrijfsvoering in het geheel stil gelegd.