Publicaties

COVID-19 | Vastgoed & Overheid - Bestuursrecht

Op deze pagina treft u een overzicht aan van veelgestelde vragen en antwoorden met betrekking tot de Coronacrisis. Wij zullen deze pagina, als er ontwikkelingen zijn, regelmatig updaten.

Voor vragen en/of meer informatie kunt u contact opnemen met Karen Top.

Laatste update: 26-03-2020


Ruimtelijke ordening

1. Wat zijn de gevolgen van de maatregelen rond COVID-19 voor een lopende bestemmingsplanprocedure?

Sinds het kabinet maatregelen heeft afgekondigd in de strijd tegen COVID-19, zijn veel gemeentehuizen gesloten of slechts zeer beperkt toegankelijk. Dit terwijl bestuursorganen het ontwerp van besluiten die voorbereid worden met toepassing van de uniforme voorbereidingsprocedure, zoals een bestemmingsplan, en de daarop betrekking hebbende stukken ter inzage moeten leggen. De termijn voor het naar voren brengen van zienswijzen bedraagt zes weken. Het inzien van stukken zal voor burgers nu echter erg lastig, zo niet onmogelijk zijn.

Voor bestuursorganen
Het niet op juiste wijze ter inzage leggen kan leiden tot vernietiging van het besluit. Het digitaal ter beschikking stellen van een ontwerpbesluit en de daarop betrekking hebbende stukken biedt daarvoor geen oplossing, omdat dit slechts aanvullend werkt en de wettelijke eis van terinzagelegging niet terzijde schuift. Wat mogelijk wel een oplossing biedt, is dat de termijn voor het indienen van zienswijzen wordt verlengd met de duur van de getroffen (sluitings)maatregelen. Het ontwerpbesluit kan uiteraard ook opnieuw gedurende zes weken ter inzage worden gelegd op het moment dat het normale leven weer wordt hervat.

Voor burgers
Voor burgers is het belangrijk dat zij tijdens de sluiting van het gemeentehuis, en binnen de zienswijzen-termijn, aan de bel trekken bij de gemeente en aangeven dat zij een zienswijze hadden willen indienen, maar dat dit nu niet lukt. Dat kan bijvoorbeeld door schriftelijk een pro forma zienswijze in te dienen (dat wil zeggen: een zienswijze die nog niet alle redenen bevat waarom u het met het bestemmingsplan niet eens bent), waarbij wordt gewezen op het niet kunnen inzien van het ontwerpplan. Zienswijzen mogen niet geheel ongemotiveerd zijn, dus geef daarbij in ieder geval kort aan waarom u het met het voorgenomen plan niet eens bent en verzoek om een nadere termijn voor aanvulling van uw zienswijze. De gemeente kan u de ter inzage gelegde stukken dan toesturen of u op een later moment alsnog de gelegenheid tot inzage bieden, waarna u de zienswijze kunt aanvullen.

Update n.a.v. de aangescherpte maatregelen op 23 maart

2. Kan ik een boete krijgen als ik het groepsverbod overtreed?

Ja. Het kabinet heeft op maandag 23 maart aangekondigd dat burgemeesters gebieden kunnen aanwijzen waar groepsvorming verboden is. Onder een groep verstaat het kabinet drie of meer personen die daarbij geen afstand van 1,5 meter houden. Het kan gaan om parken, stranden of wijken.

Een bevoegdheid die hiervoor kan worden ingezet, die burgemeesters reeds hebben en die in vrijwel alle gemeentelijke Algemene Plaatselijke Verordeningen (“APV’s”) is opgenomen, betreft het samenscholingsverbod. Het begrip ‘samenscholing’ is ontleend aan artikel 186 van het Wetboek van Strafrecht. Via de APV wordt aan de burger de verplichting opgelegd om zich op bevel van een politieambtenaar te verwijderen van een openbare plaats bij samenscholing of (dreigende) ongeregeldheden. Op grond van de meeste APV’s gelden de bovenstaande samenscholingsverboden rechtstreeks (dus zonder voorafgaand ‘aanwijzingsbesluit’) en kunnen zij dus ook direct worden gehandhaafd.

De handhaving kan zowel strafrechtelijk als bestuursrechtelijk plaatsvinden. Aan het slot van de APV’s staat meestal een algemene strafbepaling, waarin overtreding van de APV wordt bestraft met een gevangenisstraf van drie maanden of een geldboete van € 4.350. Ook kan de burgemeester, die belast is met de handhaving van samenscholingsverboden, op grond van artikel 125 van de Gemeentewet aan de overtreder van het samenscholingsverbod een last onder (spoedeisende) bestuursdwang of onder dwangsom opleggen.

Het is de vraag of het, gelet op deze bestaande bevoegdheid, nodig was om een verbod tot groepsvorming op te nemen in de noodverordening die in veel veiligheidsregio’s is opgesteld ter voorkoming van verdere verspreiding van het coronavirus. In de nieuwe model-noodverordening die op 26 maart is gepubliceerd is dat wel gedaan. Handelen in strijd met de voorschriften uit een noodverordening levert een overtreding op en is strafbaar gesteld. Dit kan leiden tot een gevangenisstraf van drie maanden of een geldboete van € 4.350. Het effect is in die zin hetzelfde, zij het dat het verbod niet bestuursrechtelijk lijkt te kunnen worden gehandhaafd, nu een specifieke bevoegdheid daartoe ontbreekt.

3. Wat houdt het evenementenverbod in en waar kan ik dat voor mijn regio terugvinden?

Het kabinet heeft op 23 maart aangekondigd dat het verbod op het houden van evenementen wordt uitgebreid tot alle evenementen, dus ook die met minder dan 100 bezoekers. Daarna heeft een nadere uitwerking en precisering plaatsgevonden. Dit heeft ertoe geleid dat:

  • Evenementen met een vergunning- en meldplicht worden verboden tot 1 juni 2020.
  • Alle overige samenkomsten worden verboden, waarbij enkele uitzonderingen gelden:
    • wettelijk verplichte samenkomsten (max. 100 personen), zoals vergaderingen van de gemeenteraad en de Staten-Generaal
    • samenkomsten die nodig zijn voor de continuering van de dagelijkse werkzaamheden van instellingen, bedrijven en andere organisaties (max. 100 personen);
    • uitvaarten en huwelijksvoltrekkingen (max. 30 personen);
    • samenkomsten van religieuze of levensbeschouwelijke aard (max. 30 personen).

Bij deze samenkomsten geldt dat deze alleen mogen doorgaan als alle hygiënemaatregelen ter bestrijding van het corona-virus in acht worden genomen en men 1,5 meter afstand tot elkaar kan houden.

De model-noodverordening, die reeds is opgesteld en geïmplementeerd in veiligheidsregio’s ter voorkoming van verdere verspreiding van COVID-19, is op 26 maart aangepast en aangevuld met bovenstaande maatregelen. Het model wordt nu aangeboden aan alle voorzitters van de veiligheidsregio’s, die het model vervolgens omzetten in een (nieuwe versie van de) regionale noodverordening en deze zullen publiceren.

4. Welke aanvullende maatregelen heeft het kabinet nog meer getroffen en hoe worden deze maatregelen in mijn regio uitgevoerd?

  • Casino’s, speelhallen en daarmee vergelijkbare inrichtingen worden gesloten.
  • Het uitoefenen van alle vormen van contactberoepen wordt verboden, voor zover er geen 1,5 meter afstand tot de klant gehouden kan worden. Denk hierbij aan masseurs, kappers, nagelstylisten, escort-services en rijinstructeurs. Er wordt een uitzondering gemaakt voor de uitoefening van (para)medische beroepen, mits daar een individuele medische indicatie voor bestaat en de beoefenaar alle hygiënevereisten kan naleven.
  • Winkels en markten moeten gesloten worden en openbaar vervoer beëindigd als er geen of te weinig navolging wordt gegeven aan de geldende hygiënemaatregelen en de 1,5 meter afstandseis.
  • Locaties zoals vakantieparken, campings, parken, natuurgebieden en stranden worden gesloten als op deze locaties geen of te weinig navolging wordt gegeven aan de geldende hygiënemaatregelen en aan de 1,5 meter afstandseis of dit dreigt te gebeuren.

De basis voor deze nieuwe noodregels is een aanwijzing van het kabinet op basis van de Wet publieke gezondheid (“Wpg) aan de voorzitters van de veiligheidsregio’s. Volgens minister Grapperhaus kunnen de regiovoorzitters zelf besluiten waar ze precies hun aandacht op richten. De Wpg kent de voorzitters daartoe een aantal vergaande bevoegdheden toe die uitvoering van de aangekondigde maatregelen mogelijk maken. De maatregelen zijn toegevoegd aan de model-noodverordening die op 26 maart is gepubliceerd door het Veiligheidsberaad. Het is nu aan de voorzitters van de veiligheidsregio’s om de maatregelen in een gewijzigde regionale noodverordening door te voeren. Daaruit zal moeten blijken of in uw regio bijvoorbeeld vakantieparken worden gesloten.