Publicatie
30-06-2016

Wet Huis voor klokkenluiders

Op 1 juli 2016 is de ‘Wet Huis voor klokkenluiders’ in werking getreden. Deze wet heeft als doel de mogelijkheden tot het melden van vermoedens van misstanden met een maatschappelijk belang door werknemers te verbeteren en klokkenluiders beter te beschermen. De wet geldt voor zowel privaatrechtelijke als publiekrechtelijke organisaties.

Interne klokkenluidersregeling

Ingevolge de nieuwe wet dient een werkgever die in de regel meer dan 50 personen in dienst heeft een interne klokkenluidersregeling vast te stellen. In deze regeling moet in elk geval het volgende zijn geregeld:
- De manier waarop de organisatie omgaat met interne meldingen van vermoedelijke misstanden;
- de definitie van een vermoedelijke misstand;
- bij welke functionaris of functionarissen een vermoedelijke misstand kan worden gemeld;
- de verplichting voor de organisatie om de melding vertrouwelijk te behandelen, indien de werknemer dit verlangt; en
- de mogelijkheid voor werknemers om een adviseur in vertrouwen te raadplegen over een vermoedelijke misstand.

De ondernemingsraad heeft een instemmingsrecht ten aanzien van de vaststelling, wijziging en intrekking van de interne klokkenluidersregeling. De werkgever is verplicht de interne klokkenluidersregeling schriftelijk of elektronisch aan alle werknemers te verstrekken.

Het Huis voor klokkenluiders

Het uitgangspunt van de nieuwe wet is dat een vermoedelijke misstand eerst intern bij de organisatie moet worden gemeld. Op die manier krijgt de organisatie de kans de vermoedelijke misstand zelf te onderzoeken en hier eventueel iets aan te doen.

Pas indien de melding intern niet naar behoren is opgepakt, kan een werknemer een melding doen bij het Huis voor klokkenluiders (het “Huis”). Het Huis is een zelfstandig bestuursorgaan, dat bestaat uit 2 afdelingen: een afdeling advies en een afdeling onderzoek. De afdeling advies geeft algemene voorlichting en adviseert werknemers over welke stappen zij kunnen nemen bij een vermoedelijke misstand. De afdeling onderzoek neemt meldingen in behandeling en verricht onderzoek naar vermoedelijke misstanden.

Het Huis zal een melding van een vermoedelijke misstand enkel onderzoeken indien hierbij voldoende maatschappelijk belang bestaat of indien de misstand voldoende ernstig van aard is. De werkgever is verplicht mee te werken aan een onderzoek van het Huis. Indien het onderzoek is afgerond, stelt het Huis een rapport op waarin hij zijn bevindingen en zijn oordeel weergeeft. Ook kan het Huis eventueel aanbevelingen doen aan de werkgever. Indien het Huis dit doet, dient de werkgever binnen een redelijke termijn aan te geven of en op welke wijze aan de aanbeveling gehoor zal worden gegeven.

Bescherming klokkenluider

De nieuwe wet introduceert ook een aantal maatregelen waarmee de klokkenluider wordt beschermd. Zo bepaalt de wet dat het Huis de identiteit van de klokkenluider niet bekend mag maken, tenzij de klokkenluider hiervoor zijn uitdrukkelijke instemming geeft. Tevens wordt in de wet vastgelegd dat de werkgever de klokkenluider niet mag benadelen als gevolg van het te goeder trouw en naar behoren melden van een vermoeden van een misstand. Dit geldt zowel tijdens als na de behandeling van de melding bij de werkgever of de daartoe bevoegde instantie.

Betrokken advocaten

Expertises

Arbeidsrecht